حکمرانی اسلامی
در بیان امیرالمومنین علیه السلام

کتاب حکمرانی اسلامی در بیان امیرالمومنین علیه السلام

کتاب حکمرانی حزبی در بیان امیرالمومنین علیه السلام به قلم آقای سعید حجازی است . این کتاب در دفتر نشر معارف به چاپ رسیده است.

دین اسلام به عنوان آخرین دین الهی از چنان قابلیتی برخوردار است که بتواند مدل حکمرانی مطلوب را متناسب با اصول و ارزشهای اسلامی احصاء و به کار بگیرد. اندیشمندان اسلامی به طور عام و مذهب تشیع به طور خاص مدل آرمان شهر اسلامی را بر مبنای قوانین اسلامی، سیره عملی رسول اکرم (ص)، سیره عملی امام علی (ع)، و دکترین مهدویت توصیف و تشریح می کنند و سعادت بشری را در قالب چنین حکمرانی ممکن دانند.

اسلام حقیقی اسلام سیاسی است که برای همه فعالیت های فردی و اجتماعی بشر رهنمودهای کلی و جزی ارائه نموده است. تصور اینکه اسلام دین فردی است و کاری به اداره جامعه ندارد تصوری غلط و منحرف است. قرائتهای مختلفی در مورد اسلام وجود دارد اما قرائت تازه و مدرنی که ریشه در مبانی اسلامی دارد و به دنبال بازگشت و رجوع به اسلام اصیل است همان اسلامی است که پس از انقلاب اسلامی به دنیا معرفی شد.

در این نوع اسلام تمایز بین دین و سیاست از بین میرود و حدود و قلمرو بین دین و سیاست باطل می شود در اسلام ،سیاسی دین مرجعیت امور سیاسی و الزامات آن را بر عهده دارد. از دیدگاه تجددگرایی غربی دین از سیاست جدا بوده و در نتیجه هرگونه حضور و دخالت دین در عرصه سیاسی امری نابهنجار منفی و ارتجاعی تلقی می شود.

با تهاجم همه جانبه غرب به جهان اسلام و شکل گیری مقاومت اسلامی در برابر آن و رد آموزه های تجددگرایی غربی و تلاش احیاگران مسلمان برای احیای تمدن اسلامی و بازگرداندن اسلام به عرصه سیاسی غربیان برای نابهنجار و ارتجاعی نشان دادن آن از واژگانی با بار معنایی منفی چون بنیادگرایی و افراط گرایی اسلامی استفاده کردند. اسلام سیاسی وجه ایجابی اسلام در تأسیس حکومت در میان اقتضائات دوران مدرن بود.

یکی از مباحث کلیدی و چالش برانگیز نوع حکمرانی و نحوه اداره جامعه است که در سالهای اخیر مورد توجه پژوهشگران عرصه علوم سیاسی و مدیریتی قرار گرفته است. اتخاذ رویکردهای مختلف و شکل گیری پارادایمهای مختلف نشان دهنده افزایش اهمیت این مساله به ویژه در دوران معاصر شده است. شکل گیری مفاهیمی چون مدیریت دولتی نوین، حکمرانی خوب، حکمرانی پایداری و … دلیلی بر این مدعاست.

یکی از حوزه های مرتبط با اداره حکومت و جامعه حکمرانی است که مسیر کلی حرکت یک جامعه را ریل گذاری می‌نماید و مسائل جامعه را مدیریت می کند و متضمن منافع عمومی است. از آنجا که داشتن الگوی حکومتداری و حکمرانی متناسب با ارزش های هر جامعه ضرورتی انکارناپذیر است لازم است الگوی حکمرانی هر جامعه ای متناسب با ارزش‌ها و فرهنگ آن جامعه مشخص گردد نظام حکمرانی بر اساس ارزش‌ها و باورهای هر جامعه شکل می‌گیرد و پیگیری می‌شود.

از آنجا که کشور ما یک کشور اسلامی است لاجرم نظام حکمرانی آن از مبانی و ارزش‌های اسلامی تأثیر می‌پذیرد. وقتی حکومت بخواهد اسلامی باشد قید اسلامی بودن تشکیلاتی خاص و متناسب با خود را می‌طلبد. لازمه این امر تبیین زوایای مختلف نظری و عینی حکومت کردن بر اساس اسلام است که مستلزم پژوهش‌های جدی در منابع و الگوهای اسلامی است.

نظام اسلامی برای تحقق اهداف و اصول خود و حفظ مبانی و ارزشهای خود نمی‌تواند صرفاً از الگوها ،مدل‌ها شاخصه‌ها و علوم و نرم افزارهای موجود جهانی استفاده کند.