معرفی کتاب «چه کسی گهواره را تکان خواهد داد؟»

بعضی پرسش‌ها در ظاهر ساده‌اند، اما در عمق خود، آینده‌ی یک جامعه را به چالش می‌کشند. «چه کسی گهواره را تکان خواهد داد؟» از همان سؤال‌هایی است که وقتی جدی به آن فکر می‌کنیم، متوجه می‌شویم فقط درباره‌ی کودک یا خانواده نیست؛ بلکه درباره‌ی هویت انسان معاصر، نقش زن، جایگاه مادر و مسیر تمدن آینده سخن می‌گوید.

کتاب «چه کسی گهواره را تکان خواهد داد؟»
جلد نهم از مجموعه‌ی «فمینیسم در ترازوی نقد» است که در دفتر نشر معارف و در ۱۵۹ صفحه منتشر شده. این اثر حاصل ترجمه و تلخیص مجموعه مقالات یازده متفکر و نویسنده‌ی غربی از جمله جرج گیلدر، کارل زینس‌مایستر، فیلیس اشلفلی، آلن کارلسون و دیگر اندیشمندان حوزه خانواده و جامعه است.
ترجمه و تلخیص کتاب را آزاده وجدانی و سمانه وجدانی بر عهده داشته‌اند.

این کتاب به‌جای شعار دادن یا داوری احساسی، تلاش می‌کند با استناد به پژوهش‌ها، تجربه‌های اجتماعی و تحلیل‌های فرهنگی، به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های دنیای معاصر بپردازد:
سپردن کودکان به مهدکودک‌ها و پیامدهای پنهان آن.

نویسندگان این مجموعه مقالات، همگی از دل جوامع غربی آمده‌اند؛ جوامعی که سال‌ها پیش، سیاست‌های گسترده‌ای برای اشتغال تمام‌وقت زنان، گسترش مهدکودک‌ها و کمرنگ شدن نقش مادری در خانواده اجرا کرده‌اند.
اکنون همین متفکران، پس از مشاهده‌ی نتایج اجتماعی، روانی و تربیتی این سیاست‌ها، با نگاهی نقادانه به بازخوانی آن مسیر پرداخته‌اند.

یکی از محورهای اصلی کتاب، بررسی تأثیر نگرش‌های فمینیستی افراطی بر نقش‌های همسری و مادری است. در این مقالات نشان داده می‌شود که چگونه تضعیف جایگاه خانواده و کم‌اهمیت جلوه دادن
حضور مادر در سال‌های ابتدایی رشد کودک، پیامدهایی فراتر از تصور اولیه به همراه داشته است.

نویسندگان با زبانی تحلیلی اما قابل فهم، به این نکته می‌پردازند که کودک، صرفاً موجودی نیست که نیازهای زیستی‌اش با غذا و مراقبت فیزیکی برطرف شود. پیوند عاطفی، حضور پایدار مادر یا والد اصلی،
و امنیت روانی حاصل از آن، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری شخصیت، اعتماد به نفس و سلامت روان کودک دارد.

کتاب به‌طور خاص به این پرسش می‌پردازد که آیا مهدکودک‌ها می‌توانند جایگزین مناسبی برای خانواده باشند؟
و اگر پاسخ منفی است، چرا در بسیاری از جوامع این مسیر به‌عنوان یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر معرفی شده است؟

از ویژگی‌های مهم این اثر، آن است که نقدهای مطرح‌شده صرفاً از موضع سنت‌گرایی یا نگاه مذهبی بیان نمی‌شوند؛ بلکه بخش قابل توجهی از استدلال‌ها بر داده‌های علمی، پژوهش‌های روان‌شناختی
و تجربه‌های اجتماعی تکیه دارد. همین مسئله، کتاب را به اثری قابل تأمل برای طیف گسترده‌ای از مخاطبان تبدیل کرده است.

«چه کسی گهواره را تکان خواهد داد؟» در حقیقت، دعوتی است به بازاندیشی. بازاندیشی درباره این‌که پیشرفت واقعی دقیقاً چیست؟
آیا حذف نقش مادری از معادلات اجتماعی، به آزادی و خوشبختی بیشتر انجامیده است؟
یا ما را با نسلی تنها، بی‌ریشه و سردرگم روبه‌رو کرده است؟

این کتاب برای والدین، مربیان، پژوهشگران حوزه خانواده، دانشجویان علوم اجتماعی و همه کسانی که دغدغه آینده فرزندان و سلامت جامعه را دارند، متنی تأمل‌برانگیز و بیدارکننده است. اثری که به‌جای نسخه‌پیچی، مخاطب را به فکر کردن و انتخاب آگاهانه دعوت می‌کند.

دو پرسش کلیدی که کتاب پیش روی شما می‌گذارد

• اگر نقش مادری و حضور خانواده در سال‌های نخست زندگی کودک تضعیف شود، چه پیامدهایی در انتظار نسل آینده خواهد بود؟
• آیا الگوهای تحمیل‌شده به جوامع غربی، واقعاً نسخه‌ای جهانی و قابل تعمیم برای همه فرهنگ‌ها و ملت‌ها هستند؟

«چه کسی گهواره را تکان خواهد داد؟»
کتابی است که خواندنش شاید آرامش‌بخش نباشد، اما قطعاً ضروری است. اثری که هشدار می‌دهد، پیش از آن‌که خیلی دیر شود، باید درباره بنیاد خانواده و نقش‌های فراموش‌شده آن دوباره بیندیشیم.