ایران؛ دیروز، امروز، فردا | تحلیلی بر انقلاب اسلامی ایران

کتاب «ایران؛ دیروز، امروز، فردا» به قلم محسن نصری، تحلیلی مستند و دانشگاهی از انقلاب اسلامی ایران و پیامدهای تاریخی، سیاسی و اقتصادی آن است. این اثر که در ویراست سوم و توسط نشر معارف منتشر شده، در زمره کتاب‌های درسی و دانشگاهی قرار دارد و برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران منبعی قابل اتکا به‌شمار می‌آید.

نویسنده با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر اسناد تاریخی، تلاش می‌کند تصویری روشن از ایران پیش از انقلاب، تحولات بنیادین پس از پیروزی انقلاب اسلامی و چشم‌انداز آینده کشور ارائه دهد؛ روایتی که در برابر تحریف‌های رسانه‌ای و روایت‌های یک‌سویه غربی قرار می‌گیرد.

بازخوانی وابستگی رژیم پهلوی

یکی از محورهای مهم کتاب، بررسی وابستگی عمیق رژیم پهلوی به آمریکا و نقش این وابستگی در شکل‌گیری نارضایتی عمومی و در نهایت پیروزی انقلاب اسلامی است. نویسنده با استناد به اسناد و خاطرات رسمی، نشان می‌دهد که چگونه منافع ملی ایران در دوران پهلوی، فدای منافع قدرت‌های بیگانه می‌شد.

در برشی از کتاب، به نقل از اسدالله علم، وزیر دربار شاه، آمده است که در تیر ۱۳۵۶ به سفیر آمریکا می‌گوید: «ما تنها کشوری هستیم که پول خودمان را خرج می‌کنیم و از منافع شما دفاع می‌نماییم.» او همچنین در یادداشت‌های ۱۵ مرداد ۱۳۵۶ به صراحت از عقب‌نشینی ایران در مسئله قیمت نفت و تسلیم شدن در برابر دولت کارتر سخن می‌گوید.

تحریف تاریخی و واقعیت انقلاب اسلامی

کتاب «ایران؛ دیروز، امروز، فردا» به‌روشنی نشان می‌دهد که برخلاف تبلیغات رسانه‌ای غرب، شاه نه به دلیل افزایش قیمت نفت، بلکه به سبب وابستگی کامل به منافع آمریکا و ناتوانی در حفظ مشروعیت داخلی سقوط کرد. با پیروزی انقلاب اسلامی، دست بیگانگان از چپاول منابع ایران قطع شد و بخش عظیمی از فساد مالی و ساختاری دوران پهلوی پایان یافت.

نویسنده سپس به این پرسش اساسی می‌پردازد که چرا پس از گذشت بیش از چهار دهه از انقلاب، ایران همچنان با تحریم و تهدید مواجه است. پاسخ کتاب، شفاف و مستند است: زیرا جمهوری اسلامی ایران دیگر منافع آمریکا را تأمین نمی‌کند.

تحریم؛ ابزار فشار برای تغییر رفتار

در ادامه، کتاب با استناد به اظهارات مقامات آمریکایی، ماهیت واقعی تحریم‌ها را آشکار می‌سازد. از جمله به نامه جورج بوش رئیس‌جمهور اسبق آمریکا اشاره می‌شود که سیاست‌های ایران را مغایر با منافع آمریکا دانسته و آن را «خطری همیشگی» معرفی می‌کند.

همچنین نقل قولی از ریچارد نفیو، معمار تحریم‌های ضدایرانی در دولت اوباما، آورده می‌شود که هدف تحریم‌ها را «ایجاد درد و ناکامی برای وادار کردن کشور هدف به تغییر رفتار» عنوان می‌کند؛ تحلیلی که نشان می‌دهد تحریم اقتصادی، نه علیه حکومت، بلکه مستقیماً علیه مردم ایران اعمال می‌شود.

چرا این کتاب را باید خواند؟

«ایران؛ دیروز، امروز، فردا» کتابی است برای فهم ریشه‌های انقلاب اسلامی، شناخت واقعیت تحریم‌ها و درک نسبت ایران با قدرت‌های جهانی. این اثر با نگاهی علمی و مستند، ابزار تحلیلی دقیقی در اختیار دانشجویان و مخاطبان دانشگاهی قرار می‌دهد تا بتوانند تاریخ معاصر ایران را فراتر از روایت‌های تحریف‌شده رسانه‌ای بشناسند.